نفاق مى پوشند و بر آن سخت استوارند از سوى ديگر مسلمانانى هم پيدا مى شوند كه چون به مقتضاى بشريت تقصيرى از ايشان صادر گردد ، نادم مى شوند . و بلاتأمل به گناهان خويش اعتراف مى كنند ، گناه و صواب آنها مخلوط است . گناه شان آنست كه با وجود نفير عام به دعوت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به غزوهء تبوك حاضر نشدند ، و صواب آنكه پس از آن از غياب خويش پشيمان و متأسف شدند ، و ظاهرا و باطنا توبه نمودند و در ساير اعمال شايسته مانند نماز و روزه ، زكات و حج غزا و غيره شريك شدند . اين همه امور در فهرست حسنات ايشان داخل است خدا ( ج ) اين حضرات را اميدوار بخشايش خويش گردانيده . مفسران نگاشته اند اين آيت دربارهء ابو لبابه و همراهان او كه از تن آسائى در تبوك حاضر نشدند فرود آمده . اما هنگاميكه مراجعت پيغمبر را از تبوك شنيدند از فرط ندامت خويشتن را به ستون هاى مسجد بستند و سوگند كردند تا پيغمبر خود نيايد و آنها را نه بخشايد و بدست خويش از بند رها نكند ، چنين در بند خواهند بود . حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم چون مشاهده كرد ، گفت : و اللّه تا خدا حكم گشودن ندهد من آنها را باز نمى كنم . سرانجام اين آيات فرود آمد و آنحضرت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آنها را رها كرد و به اجابت توبه بشارت داد . گويند : اينها بعد از رهائى يك مقدار مال بطور تكميل توبه بحضور مبارك آوردند و آيات آينده در آن باره فرود آمد . خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً بگير از اموال ايشان زكات را تفسير : مترجم محقق ( رح ) « صدقه » را زكات ترجمه كرده است . اما بهتر بود كلمهء صدقه به معنى عام گرفته مى شد كه بر زكات و صدقات و نافله همه شامل ميگرديد . زيرا بر طبق اكثر روايات اين آيت دربارهء كسانى فرود آمده كه بعد از عفو گرديدن بطور تكميل توبه صدقه آورده بودند ، چنان كه در فايدهء گذشته نقل شد . - البته اگر عموم الفاظ ديده شود حاجت نمى ماند كه حكم بر مورد نص مقصور شود - از اينجاست كه سلف رضى اللّه عنهم اين آيت را به مسئلهء زكات نيز راجع ميكردند . تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ بِها وَ صَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ تا پاك سازى ايشانرا و بابركت كنى آنان را به آن صدقه و دعاى خير كن بر ايشان ، بيشك